BIF otvara kolektivna izložba u Bioskopu Balkan
Beketova „Opsada u sobi“ kao ogledalo našeg vremena
Beogradski irski festival ove godine ulazi na velika vrata kroz vizuelnu umetnost. Četrnaesto izdanje BIF-a, koje se održava od 12. do 21. marta 2026, otvara kolektivna izložba „Opsada u sobi“, inspirisana delom i idejama Semjuela Beketa, ključne figure irske kulture 20. veka. Izložba se otvara 12. marta u Bioskopu Balkan, sa početkom u 18 časova.
„Opsada u sobi“ okuplja eminentne domaće i regionalne umetnike, a radovi nastaju iz atmosfera Beketovih zapisa, iz onog prostora između tišine i unutrašnje buke, između sveta koji se spolja raspada i čoveka koji pokušava da ostane sabran iznutra. Učestvuju Vana Urošević i Zoran Todović, Marija Ćalić, Zoran Dimovski, Aleksandar Denić i Nikola Šuica. Publika će videti različite medije i formate, od crteža i veza na svili, preko foto printova i akrilnog transfera, do preobraženih predmeta i video rada, kao varijante jedne iste teme, opsade, ali i načina da se u njoj preživi.
Kustosi izložbe su Nikola Šuica, profesor Fakulteta likovnih umetnosti, i Ksenija Samardžija, direktorka Fondacije Saša Marčeta. Izložba se realizuje u saradnji sa Fondacijom Saša Marčeta. Kako ističe Šuica, odabrana su dela autora koji su godinama uronjeni u Beketov sugestivni svet i njegove teme egzistencijalnog kolapsa, a pored postojećih biće predstavljeni i novi, dosad neizlagani radovi.
Sam naziv izložbe, „Opsada u sobi“, preuzet je iz Beketove metafore za posleratne godine, period od 1946. do 1950, kada je stvarao u skučenim pariskim sobama, često u siromaštvu i samoći. Upravo to vreme poznavaoci opisuju kao Beketovu orijentaciju ka apokaliptičnom tonu, osećaju kraja i praznine, iz kojeg su izrasla dela koja su definisala teatar apsurda, „Čekajući Godoa“, „Kraj partije“, kao i prozni ciklus „Moloa“, „Malon umire“ i „Neimenovani“.
Među izlagačima je i Aleksandar Denić, široj publici poznat po filmskim scenografijama i predstavljanju Srbije na prošlom Bijenalu u Veneciji, koji u okviru ove postavke donosi dva dela inspirisana Beketom.
Istog dana, 12. marta, u saradnji sa Francuskim institutom u Beogradu, otvara se i izložba fotografija „Slobodna zona“ irskog fotografa Najdžela Svana. Ta postavka se bavi Beketovim ratnim godinama i periodom 1942–1945, za koji gotovo da ne postoje vizuelni tragovi, ali za koji se zna da je snažno oblikovao Beketov kasniji izraz.
Vizuelni program BIF-a nastavlja se i van galerijskih zidova. Tokom festivala, irski street art umetnik Džejms Erli radi mural velikog formata u Luci Beograd, koji će biti otkriven 21. marta u 17 časova. U prostoru kompanije Comtrade biće postavljena izložba „Liminalno telo“ Patrika Henrija, koja kroz 3D tehnologiju, digitalno slikarstvo i pokretne slike potpomognute veštačkom inteligencijom istražuje ljudsku figuru.
Beogradski irski festival i ove godine spaja film, pozorište, izložbe, koncerte i razgovore sa autorima, uz proslavu Dana svetog Patrika, a ovog puta u fokusu je Beket, kao tačka u kojoj se tišina pretvara u sadržaj, a odsustvo u oblik.
Photo credit: arhiva umetnika, ustupljene fotografije
