Predrag Nešković ponovo u Muzeju savremene umetnosti
Između zemlje i vazduha
Gotovo četiri decenije nakon velike retrospektive, Predrag Nešković vraća se u Muzej savremene umetnosti izložbom koja šest decenija njegovog stvaralaštva ne posmatra kao završenu istoriju, već kao živ i promenljiv prostor preispitivanja slike, predmeta i kulture koja ih okružuje.
Šta slika postaje kada u nju uđu televizija, buvljak, istorija umetnosti, popularna kultura i kič? Kod Predraga Neškovića odgovor nikada nije konačan. Slika može postati predmet, instalacija, citat, ironija ili prostor u kojem se ono poznato iznenada pojavljuje u potpuno drugačijem svetlu.
Nova izložba Predraga Neškovića biće otvorena 20. oktobra u 18 časova u Muzeju savremene umetnosti na Ušću. Autorke koncepcije i kustoskinje izložbe su Svetlana Mitić, muzejska savetnica, i Una Popović, viša kustoskinja Muzeja savremene umetnosti.
Postavka donosi problemsko sagledavanje umetnikovog opusa, umesto jednostavnog hronološkog pregleda. Različite faze njegovog rada predstavljene su kao delovi istog, kontinuiranog istraživanja prirode slike i njenog mesta u kulturi.
Slika koja ništa ne odbacuje
Predrag Nešković se na umetničkoj sceni pojavio početkom šezdesetih godina prošlog veka. Njegov izraz formirao se u okviru domaće nove figuracije i ranog pop arta, ali se tokom vremena menjao kroz postmodernu ironiju, citat, prisvajanje postojećih slika i estetizaciju kiča.
Ipak, promene stila i medija kod Neškovića ne znače prekid sa onim što je radio ranije. Slika, objekat, asamblaž, instalacija i video za njega pripadaju istom prostoru umetničkog mišljenja. Sve počinje pogledom na ono što već postoji, a zatim sledi sakupljanje, izdvajanje iz prvobitnog konteksta, montiranje i transformacija.
Predmet pronađen na buvljaku može dobiti isti značaj kao reprodukcija nekog poznatog dela iz istorije umetnosti. Medijska slika može postati slikarski motiv, dok kič više nije nešto što treba odbaciti, već materijal kroz koji se može govoriti o ukusu, društvu i vremenu.
Nešković kulturu posmatra kao veliki otvoreni arhiv. Iz njega uzima ono što mu je potrebno, ne pristajući na podelu između uzvišenog i svakodnevnog, vrednog i bezvrednog, originala i kopije.
Šest pogleda na jedan nemiran opus
Izložba je organizovana kroz šest tematskih i problemskih celina koje prate Neškovićev odnos prema neposrednom okruženju, tehnologiji, popularnoj i medijskoj kulturi, kiču i pronađenim predmetima.
Posebna pažnja posvećena je načinu na koji umetnik prisvaja, ponavlja i menja slike iz kolektivnog vizuelnog pamćenja. Kod njega citat nije puko preuzimanje, već način da poznata slika promeni značenje i pokaže šta se događa kada je premestimo u novi istorijski, društveni ili umetnički kontekst.
Poslednja celina povezuje radove predstavljene na Bijenalu u Veneciji 1978. godine sa Neškovićevom praksom tokom dvehiljaditih. Taj raspon pokazuje njegovo kretanje od figuralne predstave ka apstrakciji, predmetu, prostoru i samom činu slikanja.
Uprkos velikim promenama, u središtu njegovog rada ostaje isto pitanje: šta slika jeste, šta sve može da postane i na koji način njeno značenje zavisi od kulture u kojoj se pojavljuje.
Povratak u Muzej posle gotovo četiri decenije
Muzej savremene umetnosti pratio je Neškovićev rad još od šezdesetih godina. Njegova dela predstavljana su kroz samostalne izložbe, grupne projekte i stalne postavke, dok mu je 1988. godine priređena velika retrospektiva.
Novi susret sa njegovim opusom dolazi gotovo četiri decenije kasnije. Ta vremenska distanca omogućava da se radovi ne posmatraju samo kao dokumenti pojedinih umetničkih epoha, već i kao dela koja i danas postavljaju relevantna pitanja o proizvodnji i potrošnji slika.
Veći deo postavke čine radovi pozajmljeni od umetnika. Biće predstavljena i dela iz kolekcije Muzeja savremene umetnosti, kao i radovi iz Narodnog muzeja Srbije, Muzeja grada Beograda i kolekcije Atlas banke.
Umetnik koji nikada nije ostao u jednom mediju
Predrag Nešković rođen je 1938. godine u Bijeloj, u Crnoj Gori. Akademiju primenjenih umetnosti u Beogradu završio je 1965. godine, u klasi profesora Mihaila S. Petrova.
Iako slikarstvo predstavlja osnovu njegove umetničke prakse, njegov opus obuhvata objekte, asamblaže, instalacije i video radove. Od nove figuracije i pop arta, preko slikarstva novog prizora, do postmodernističkog pluralizma, Nešković je menjao umetnički jezik bez napuštanja potrebe da stalno preispituje sliku.
Važnu ulogu u formiranju njegove umetničke i intelektualne pozicije imao je dugogodišnji kontakt sa filozofom i piscem Radomirom Konstantinovićem, autorom „Filosofije palanke“. Konstantinović je pratio Neškovićev rad i pisao tekstove za kataloge njegovih izložbi u Beogradu i Zagrebu tokom sedamdesetih godina.
Od prve samostalne izložbe u Galeriji Grafičkog kolektiva 1965. godine, Nešković je kontinuirano prisutan na domaćoj i međunarodnoj sceni. Izlagao je u Beogradu, Zagrebu, Londonu i Rimu, predstavljao Jugoslaviju na Bijenalu u Veneciji 1978. godine, a njegov opus obrađen je i u monografijama „Ovo nikada nije bilo“ i „Sloboda najjačem“.
U vremenu prezasićenom slikama koje se smenjuju brže nego što uspevamo da ih zapamtimo, Neškovićev rad vraća nas pitanju koje deluje jednostavno, ali to nikada nije bilo: šta zapravo gledamo kada gledamo sliku?
Izložba će biti otvorena u Muzeju savremene umetnosti do 22. februara 2027. godine.
Photo credit: Promo
