Oltar mrtvih u Beogradu posvećen Hoseu Alfredu Himenesu

Kada sećanje dobije boju

Meksički Dan mrtvih biće obeležen 30. oktobra u Institutu Servantes, uz raskošni oltar, povorku katrina, muziku, filmove i tradicionalne ukuse Meksika. Ovogodišnji oltar posvećen je poznatom pevaču Hoseu Alfredu Himenesu Sandovalu.

U kulturi koja često pokušava da smrt skloni iz vidokruga, meksički Dan mrtvih radi upravo suprotno. Vraća odsutne među žive kroz fotografije, cveće, svetlost sveća, muziku i ukuse koji bude sećanje. Nema tišine koja pritiska, niti tame koja zatvara prostor. Umesto toga, tu su boje, mirisi i priče o ljudima koji više nisu sa nama, ali i dalje zauzimaju važno mesto u porodičnom i kolektivnom pamćenju.

Tu tradiciju Beograd će ponovo upoznati 30. oktobra, kada će Ambasada Meksika u Srbiji i Institut Servantes prirediti program u galeriji i na platou na uglu Čika Ljubine i Knez Mihailove ulice.

Praznik koji smrt pretvara u slavljenje života

Dan mrtvih u Meksiku se obeležava od 31. oktobra do 2. novembra. Iako njegov naziv nekome može zvučati sumorno, reč je o jednom od najživopisnijih meksičkih praznika, posvećenom uspomenama na preminule članove porodice i prijatelje.

Centralno mesto u proslavi zauzima oltar, odnosno ofrenda, koji se ukrašava fotografijama, cvećem, svećama, hranom, pićem i predmetima povezanim sa osobom kojoj je posvećen. Svaki detalj nosi posebno značenje, a oltar postaje simbolički most između sećanja i sadašnjosti.

Ovaj praznik spaja drevne običaje civilizacija koje su na prostoru današnjeg Meksika postojale pre dolaska Španaca sa elementima hrišćanske tradicije. Danas predstavlja jednu od najvažnijih porodičnih proslava u Meksiku, a od 2008. godine nalazi se na Uneskovoj listi nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva.

Beogradski oltar posvećen Hoseu Alfredu

Svake godine oltar u Institutu Servantes posvećen je jednoj značajnoj ličnosti meksičke kulture. Ovoga puta u njegovom središtu biće Hose Alfredo Himenes Sandoval, poznati meksički pevač čije pesme zauzimaju posebno mesto u muzičkom pamćenju te zemlje.

Oltar će biti svečano otkriven u 19 časova u galeriji Instituta Servantes. Više od dekorativne postavke, on predstavlja portret sastavljen od uspomena, simbola i predmeta, pokušaj da se jedan život prizove kroz sve ono što je ostavio iza sebe.

Katrine izlaze u Knez Mihailovu

Program počinje u 17 časova na platou ispred Instituta Servantes. Tokom naredna dva sata posetioci svih generacija moći će da se prepuste šminkerima i preobraze u tradicionalne meksičke katrine, figure prepoznatljive po raskošnoj šminki, kostimima i elegantnom poigravanju sa motivima smrti.

Istovremeno će na velikoj bini biti prikazivani kratkometražni filmovi posvećeni meksičkoj kulturi i tradiciji.

U 18.30 časova kostimirane katrine krenuće u šetnju Knez Mihailovom ulicom, pretvarajući centar Beograda u pokretnu sliku meksičkog praznika. Nakon povratka, u 19.15 časova biće proglašeni najbolja šminka i kostim.

Muzika, ukusi i sećanja

Od 19.30 časova publiku očekuje nastup grupe Trio Miktlan i muzičko putovanje kroz različite ritmove Meksika. Deo večeri biće i tradicionalno slatko pecivo pan de muertos, neizostavni ukus Dana mrtvih koji se priprema upravo za ovu porodičnu proslavu.

U spoju muzike, hrane, filma, šminke i simbolike oltara, beogradsko obeležavanje Dana mrtvih ponudiće susret sa kulturom koja o prolaznosti ne govori šapatom. Ona sećanje pretvara u zajednički ritual i podseća nas da ljudi ne nestaju sasvim dok god postoje njihove priče, pesme i neko ko ih pamti.

Oltar mrtvih biće otvoren za posetioce do 8. novembra u galeriji Instituta Servantes, u Čika Ljubinoj 19.

Photo credit: Institut Servantes