FILM „CRNA TRUBA“ REDITELJA BOJANA STIJOVIĆA STIŽE U SRBIJU

Postoje povratci u zavičaj koji počinju zagrljajem, a postoje i oni koji već na putu prema kući skrenu u sasvim pogrešnom pravcu. U „Crnoj trubi“ povratak nije obećanje mira, već ulazak u svet u kojem su porodične tajne, krivica i stari dugovi strpljivo čekali.

Posle projekcija na Pulskom filmskom festivalu, Cinehillu i Filmskom festivalu Herceg Novi, dugometražni igrani film reditelja Bojana Stijovića stiže pred publiku u Srbiji. Prva projekcija biće održana 13. septembra u 21.30 u Kulturnom centru Novog Sada, u okviru takmičarske selekcije Novi Sad Film Festivala.

Samo nekoliko dana kasnije, 17. septembra u 19 časova, „Crna truba“ biće prikazana u bioskopu Leskovačkog kulturnog centra, na Leskovačkom internacionalnom festivalu filmske režije LIFFE. Film će se naći u selekciji „Poseban tretman“.

Crnogorski film, nastao uz manjinsko koprodukcijsko učešće Srbije, tako će prve susrete sa domaćom publikom imati na dva različita kraja zemlje. Upravo ta razlika raduje reditelja Bojana Stijovića, koji veruje da će reakcije u Novom Sadu i Leskovcu pokazati na koje sve načine publika u Srbiji čita mentalitet prikazan u filmu.

Prema njegovim rečima, taj mentalitet domaćim gledaocima može delovati poznato, ali nikada sasvim. U njemu će možda „prepoznati nešto svoje“, dok će ih pojedini postupci, odnosi i načini razmišljanja istovremeno suočiti sa svetom koji im nije potpuno blizak.

Povratak kući koji ne donosi mir

U središtu priče nalazi se Maksim Grahovac, afirmisani pisac koji se posle deset godina provedenih u inostranstvu vraća u rodno Grahovo u Crnoj Gori. Povod za povratak su poseta bratu Niku i rešavanje pitanja porodičnog nasleđa.

Na putu prema selu Maksim doživljava saobraćajnu nesreću, posle koje njegov dolazak u zavičaj počinje da se pretvara u niz mračnih i nepredvidivih događaja. Situacija u kojoj su se braća našla postaje sve složenija, primoravajući ih da se, osim sa posledicama nesreće, suoče i sa nerešenim dugovima iz prošlosti.

Dok selo slavi povratak svog najpoznatijeg pisca, Maksim i Niko pokušavaju da sakriju istinu čije bi otkrivanje moglo ozbiljno da ugrozi njihove živote. Upravo u tom raskoraku između javne proslave i privatne panike raste napetost filma.

„Crna truba“ spaja triler, crni humor i porodičnu dramu, gradeći priču u kojoj povratak kući postaje mnogo više od geografskog kretanja. Maksim se ne vraća samo mestu iz kojeg je otišao. Vraća se odnosima, sećanjima i verziji sebe za koju je možda verovao da ju je ostavio iza sebe.

Mentalitet koji se otkriva kroz apsurd

Na 39. Filmskom festivalu Herceg Novi film je osvojio nagradu „Živko Nikolić“ za specijalan doprinos filmskom izrazu, koja je uručena Bojanu Stijoviću.

Žiri je posebno izdvojio način na koji reditelj kroz crni humor oblikuje novu filmsku sliku mentaliteta jugoistočne Evrope, spajajući apsurdne situacije sa kritičkim pogledom na sredinu, porodične odnose i društvene obrasce. U obrazloženju je prepoznata i veza sa filmskim nasleđem Živka Nikolića, autora koji je umeo da iza humora otkrije mnogo mračniju i neprijatniju istinu o zajednici.

Film je dobio i specijalno priznanje FEDEORA žirija. U središtu njihovog obrazloženja našla se ideja koja prati čitavu priču: čovek može otići iz svoje kuće, ali kuća nikada u potpunosti ne odlazi iz njega.

Žiri je „Crnu trubu“ opisao kao duboko ličnu, vešto napisanu i izvrsno odglumljenu filmsku priču, posebno izdvajajući njen vizuelni jezik i nepredvidivu, gotovo paranoidnu fotografiju.

Grahovo kao mnogo više od kulise

Važan deo atmosfere i vizuelnog identiteta filma predstavlja samo Grahovo. Postojeći prostori, predmeti i lokalna materijalna kultura nisu iskorišćeni samo kao scenografija, već kao deo sveta kojem junaci pripadaju čak i onda kada pokušavaju da mu umaknu.

Takav pristup dodatno ukorenjuje priču u mesto njenog nastanka. Grahovo ne služi samo kao pozadina događaja, već čuva sećanja, odnose i pravila zajednice u koju se Maksim vraća. Održivi način produkcije, oslonjen na postojeće resurse i autentične lokacije, tako postaje i deo poetike filma.

U glavnim ulogama su Momčilo Otašević i Marko Janketić, dok glumačku postavu čine i Milica Janevski, Strahinja Bubanja, Srđan Grahovac, Vasko Raičević, Gorana Dragašević, Stefan Bošković, Nemanja Dragović, Jovo Petričević, Aleksandar Gilić, Ratka Mugoša, Dejan Jovićević, Nikola Jovićević i Marko Pogačar.

Scenario potpisuje Stefan Bošković, direktor fotografije je Dušan Grubin, montažer Dmitar Janjušević, dizajnerka produkcije Dijana Vučinić, kompozitor Ivan Marović, dizajner zvuka Dane Vlaisavljević, a kostimografkinja Lina Leković. Producent filma je Veliša Popović, dok su koproducenti Vladan Anđelković, Stefan Bošković i Boris Raonić.

Realizaciju filma podržali su Filmski centar Crne Gore, Filmski centar Srbije i Radio i Televizija Crne Gore.

Susret sa publikom u Srbiji za „Crnu trubu“ dolazi nakon zapaženog regionalnog festivalskog puta, ali i u trenutku kada njena priča može zazvučati neobično poznato. Jer povratak kući retko znači povratak na mesto koje smo napustili. Ponekad se vraćamo da bismo otkrili da se kuća promenila. Ponekad shvatimo da smo se promenili mi. A ponekad nas, kao Maksima, prošlost dočeka na putu i ne dozvoli nam da nastavimo kao da se ništa nije dogodilo.

Photo credit: Promo