Lekcija iz solidarnosti, ispisana hrabrošću
U galeriji Instituta Servantes otvorena je izložba „Za vašu i našu slobodu. Jugoslovenski Jevreji u Internacionalnim brigadama“ — postavka koja iz zaborava vraća lica i imena onih koji su iz Kraljevine Jugoslavije otišli u Španiju da se suprotstave fašizmu. Biografije, fotografije, arhivska pisma i predmeti ovde nisu samo dokumenti; to su trajne koordinate jedne etike: hrabrost, solidarnost, odgovornost.
„Prava kultura je putovanje u oba smera“, poručio je Injaki Abad, direktor Instituta Servantes, naglašavajući da se priče jugoslovenskih Jevreja ovim povratkom na beogradsku mapu pamćenja izvlače iz anonimnosti i postaju opomena i orijentir. Autor izložbe, istoričar Nikola Miloševski, postavku je zamislio kao dvostruku liniju čitanja: kroz pojedinačne sudbine četrdeset do sada poznatih dobrovoljaca — i kroz širi istorijski kadar Evrope nad kojom se spuštala tama tridesetih.
Otvaranje je obeležio i govor ambasadora Kraljevine Španije, Nj. E. Huana Hosea Sansa Aparisija: omaž pregaocima koji su, pre globalne katastrofe Drugog svetskog rata, stali naspram fašizma i antisemitizma. Mnogi među njima bili su potomci sefardskih Jevreja prognanih iz Španije — njihov odlazak u odbranu Republike bio je i osobiti povratak, uprkos istorijskoj nepravdi.
Za vaš kalendar
- Autorsko vođenje: Nikola Miloševski — 19. septembar u 19h
- Stručno vođenje: Nenad Lajbenšperger (Udruženje „Španski borci 1936–1939“) — 3. oktobar u 19h
- Stručno vođenje: Bojan Zorić (Jevrejski istorijski muzej) — 17. oktobar u 19h, tema: „Jugoslovenski Jevreji u Interbrigadama kroz arhivsku građu JIM-a“
Gde i dokle
- Institut Servantes, Beograd
- Izložba traje do 26. oktobra
BOLD zaključak: u vremenu zaborava, ova postavka nudi ono što je najređe — jasan pogled. Dođite po lekciju iz solidarnosti koja se ne uči napamet, nego naprosto — zauvek.
Photo credit: Tanja Drobnjak
