„Nevidljivo zajedništvo“ u Grivcu
Kada se razlike ne poravnavaju, već počnu da razgovaraju
U Šumadiji, u selu Grivac, u prostoru Mileva Koncepta, tokom vikenda 21. i 22. februara 2026., održan je simpozijum savremene umetnosti „Nevidljivo zajedništvo“ – susret koji je okupio umetnike iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Severne Makedonije i Crne Gore, sa idejom da autonomne prakse uđu u međusobni odnos i postanu vidljive u zajedničkom kulturnom kontekstu regiona.
Za razliku od projekata koji insistiraju na jednoj temi i jednoj “tačnoj” interpretaciji, „Nevidljivo zajedništvo“ je krenulo drugim putem: ne kroz ilustraciju zadatka, već kroz relacije između radova. U tom međuprostoru – između poetika, iskustava i medija – otvorio se složeniji narativ o savremenom umetničkom iskustvu: o tome kako se umetnost čita kada prestanemo da je merimo etiketama i počnemo da je slušamo kroz susrete.
Učesnici simpozijuma bili su: Maja Obradović (RS), Amer Hadžić (BiH), Davor Dmitrović (HR), Nikola Smilkov (MK), Ivana Živić (RS), Petar Hranuelli (HR), Nikola Marković (ME) i Slavko Krunić (RS).
Kako ističe Maja Obradović, zajedništvo ovde nije formalna kategorija, već stanje u kojem razlike počinju da komuniciraju bez potrebe za izjednačavanjem. Amer Hadžić naglašava važnost susreta umetnika iz regiona upravo zbog preplitanja sličnog istorijskog iskustva i različitih savremenih realnosti, dok Davor Dmitrović simpozijum opisuje kao „laboratoriju ideja“ – prostor u kojem kontekst menja percepciju rada.
Posebno je značajno to što radovi nisu nastajali tokom susreta, već su selektovani iz već postojećih opusa autora. Kako primećuje Nikola Smilkov, novo značenje nastaje upravo u odnosu između već formiranih umetničkih pozicija. Za Ivanu Živić, projekat otvara pitanje intime u javnom prostoru, a Petar Hranuelli ukazuje na važnost sagledavanja umetničkog rada izvan ateljea – u direktnom dijalogu sa drugim autorima.
Upravo taj javni segment – izložba – pokazao je kako autonomna dela, postavljena u zajednički kontekst, počinju da proizvode nova čitanja. „Nevidljivo zajedništvo“ tako funkcioniše kao model saradnje koji prevazilazi administrativne granice i potvrđuje da se savremena umetnost regiona može čitati kroz mrežu odnosa, a ne kroz izolovane nacionalne narative.
Simpozijum je realizovan u partnerstvu i suorganizaciji Mileva Koncepta – rezidencijalno-turističkog prostora koji u okviru projekta privremeno preuzima ulogu mesta umetničke produkcije i javne prezentacije – i Aleksić Galerije savremene umetnosti iz Kragujevca, koja kontinuirano deluje kao nezavisna platforma za razvoj scene, regionalnu saradnju i izgradnju dugoročnih profesionalnih mreža.
U širem evropskom kontekstu, „Nevidljivo zajedništvo“ se pozicionira kao platforma koja doprinosi decentralizaciji umetničkih tokova, osnaživanju regionalnih veza i transnacionalnom dijalogu zasnovanom na ravnopravnosti praksi – tiho, dosledno i bez potrebe da bude glasnije od onoga što radovi već govore.
Photo credit: Slavoljub Radojević
